globus
pasek

SERCANIE W EUROPIE

pasek pasek

UKRAINA - Informacje ogólne

pasek

o kraju - ludność - ustrój polityczny, - gospodarka, - podział administracyjny - warunki naturalne,

pasek
Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od północnego wschodu i wschodu z Rosją.Powierzchnia 603,7 tys. km2. 48 mln mieszkańców (2003).
Stolica: Kijów.
Główne miasta: Charków, Donieck, Dniepropietrowsk, Krzywy Róg, Lwów, Mariupol, Odessa, Zaporoże.
Język urzędowy: ukraiński, w użyciu rosyjski.
Język ukraiński zdecydowanie dominuje w życiu codziennym zachodniej części kraju, a na Ukrainie środkowej oraz w stołecznym Kijowie jest on używany równolegle wraz z rosyjskim. Z kolei wśród ludności Ukrainy wschodniej, południowej oraz Krymu wyraźnie przeważa rosyjski.
Jednostka monetarna: 1 hrywna (100 kopiejek).
pasek
Ludność
Liczba ludności: 47, 425, 336 (2005). Średnia gęstość zaludnienia: 79 osób/km2. Przyrost naturalny: -0,63% (2005). Analfabetyzm: 0,3%. Skład etniczny: Ukraińcy (78%), Rosjanie (17%), Białorusini (0,6%), Polacy (0,3%). Wyznania: prawosławni, unici, katolicy. Średnia długość życia: mężczyźni 61 lat, kobiety 72 lata (2005).
pasek
Ustrój polityczny
Od proklamowania niepodległości 24 sierpnia 1991 roku Ukraina jest republiką parlamentarną. 8 grudnia 1991 wraz z Federacją Rosyjską i Białorusią podpisała porozumienie o utworzeniu Wspólnoty Niepodległych Państw. Zgodnie z konstytucją, uchwaloną VI 1996 przez Radę Najwyższą, głową państwa jest prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na kadencję 5-letnią; najwyższym organem władzy państwowej jest jednoizbowy parlament – Rada Najwyższa Ukrainy, w której skład wchodzi 450 deputowanych, wybieranych w wyborach powszechnych na 5 lat (od 2006 roku, wcześniej kadencja trwała 4 lata); organem władzy wykonawczej jest rząd (Gabinet Ministrów), na jego czele stoi premier, powoływany przez Radę Najwyższą, na wniosek prezydenta. Na mocy konstytucji rząd jest podporządkowany bezpośrednio prezydentowi. 1 stycznia 2006 roku nabrała mocy prawnej nowa redakcja Konstytucji Ukrainy, która część uprawnień prezydenta przeniosła na rząd, zbliżając system władzy do polskiego, jednak nadal z mocniejszą pozycją głowy państwa.
pasek
Gospodarka
Ukraina była najważniejszą po Rosji republiką Związku Radzieckiego. Wartość produkcji Ukrainy czterokrotnie przewyższała produkcję następnej w kolejności republiki. Żyzne ukraińskie czarnoziemy dawały ponad 25% rolniczej produkcji Związku Radzieckiego. Stąd pochodziły też znaczące ilości mięsa, mleka, zboża i warzyw przeznaczone dla innych republik. Analogicznie, przemysł ciężki Ukrainy dostarczał wyposażenie i surowce do ośrodków przemysłowych i wydobywczych pozostałych republik. Aktualnie Ukraina zależna jest od importu energii, zwłaszcza gazu ziemnego.
Krótko po rozpadzie Związku Radzieckiego rząd Ukrainy uwolnił większość cen i ustanowił prawne zasady prywatyzacji, ale opór w kołach rządowych spowodował zaniechanie reform i doprowadził do pewnego uwstecznienia. W latach 1992-1999 produkcja spadła o 40% poniżej poziomu produkcji z 1991. Swobodna polityka monetarna doprowadziła pod koniec 1993 r. do hiperinflacji. Od wyboru na prezydenta w 1994 Leonid Kuczma wprowadził reformy gospodarcze, zaprowadził dyscyplinę finansową i starał się o zniesienie kontroli cen i handlu zagranicznego.
Kryzys finansowy w Rosji roku 1998, spowodował gwałtowny spadek eksportu oraz popytu krajowego, niwecząc tym samym nadzieje Ukrainy na przewidywany, po raz pierwszy od uzyskania niepodległości, wzrost gospodarczy. W 1999 produkcja nadal zmniejszała się nieznacznie. Rząd nie był też w stanie zmniejszyć olbrzymich zaległości w wypłatach pensji oraz rent i emerytur.
mapa Ukrainy

Polscy Sercanie na Ukrainie

pasek
Podział administracyjny
Terytorium Ukrainy w I rzędzie dzieli się na 24 obwody (ukr. oблacть (obłast’), miasta wydzielone (Kijów i Sewastopol) oraz republikę autonomiczną (Republikę Krymską) posiadającą własną konstytucję, rząd i parlament.
W II rzędzie dzieli się na 492 rejony (inaczej powiaty, ukr. pайон (rajon).
Obwód charkowski, Obwód chersoński, Obwód chmielnicki, Obwód czerkaski, Obwód czernihowski, Obwód czerniowiecki, Obwód dniepropetrowski, Obwód doniecki, Obwód iwanofrankowski, Obwód kijowski, Obwód kirowogradzki, Obwód lwowski, Obwód ługański, Obwód mikołajewski, Obwód odeski, Obwód połtawski, Obwód rówieński, Obwód sumski, Obwód tarnopolski, Obwód winnicki, Obwód wołyński, Obwód zakarpacki, Obwód zaporoski, Obwód żytomierski, miasto Kijów, miasto Sewastopol, Autonomiczna Republika Krymu
pasek
Warunki naturalne
Krajobraz Ukrainy składa się głównie ze stepów i wyżyn, na zachodzie rozciągają się Karpaty, a na Krymie – Góry Krymskie.Znaczną część powierzchni zajmują niziny i wyżyny, m.in. Wyżyny: Wołyńska, Podolska, Doniecka, Polesie, Niziny: Naddnieprzańska, Czarnomorska, jedynie na południowym zachodzie rozciąga się pasmo Karpat Wschodnich, a na południu Gór Krymskich. Najwyższy szczyt Howerla, 2061 m n.p.m., w pasmie Czarnohory.
Główne rzeki: Dniepr, Dniestr. Liczne bagna i moczary. Roślinność stanowią stepy i lasostepy oraz lasy mieszane pokrywające 14% powierzchni.
Klimat
umiarkowanie ciepły. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu -6°C i 58 mm, w lipcu 20°C i 91 mm.
pasek