Republika Południowej Afryki, RPA, Suid Afrika, Republiek van Suid-Afrika, Republik of South Africa, państwo położone na południowym krańcu Afryki, między Oceanem Atlantyckim na zachodzie a Oceanem Indyjskim na wschodzie. Na północy graniczy z Namibią, Botswaną, Zimbabwe, Mozambikiem i Suazi. Na terytorium RPA położone jest niezależne państwo - Lesotho. Powierzchnia 1,221 mln km².

Jest ich aż 11. Do najbardziej rozpowszechnionych należy zaliczyć: angielski, afrikaans, seSotho, isiXhosa, zulu, tswana.

Jednostka monetarna 1 rand = 100 centów.

43,4 mln mieszkańców (2000). Średnia gęstość zaludnienia: 35 osób/km2. Przyrost naturalny: 9,87‰ (2000).

Analfabetyzm: 18%.

Skład etniczny: Zulusi (24%), Afrykanerzy (10,2%), Sotho (17,1%), Xhosa (10%), Anglicy (6,5%), Tswana (6%), Azjaci (3,3%), inni - 29,1%.

Republika z dwuizbowym parlamentem o pięcioletniej kadencji: Zgromadzenie Narodowe z 400 miejscami i Senat z 90 miejscami.

RPA jest krajem przemysłowym, którego gospodarka opiera się głównie na przemyśle wydobywczym (jedne z największych zasobów surowców mineralnych na świecie). Występują tu m.in.: złoża złota i platyny (rejon Johannesburg-Pretoria), diamentów (Kimberley), węgla kamiennego, azbestu, rudy uranu, miedzi (Palabora), chromu, manganu (Postmasburg), żelaza, gazu ziemnego.

Poza tym rozwinięty przemysł spożywczy, chemiczny (materiały wybuchowe, nawozy sztuczne, farby, włókna sztuczne), włókienniczy.

Rolnictwo słabo rozwinięte z powodu erozji gleb i niedoboru wody. Uprawia się: kukurydzę, pszenicę, trzcinę cukrową, proso, sorgo, owoce cytrusowe, winorośl, ziemniaki, bawełnę, arachidy, warzywa, tytoń. Na zachodzie dominuje hodowla owiec i kóz. Rozwinięte rybołówstwo przybrzeżne i dalekomorskie.

Dochód narodowy 6 900 USD na 1 mieszkańca (1999). Inflacja w 1999: 5,5%. Zadłużenie zagraniczne: 25,7 mld USD (1998). Struktura zatrudnienia: usługi - 52,0%, przemysł - 44,0%, rolnictwo - 4,0%. Handel zagraniczny: eksportuje się głównie metale nieszlachetne (13,9%), minerały (11,2%), metale szlachetne i kamienie (11,2%) do Włoch (8,1%), Niemiec (6,2%), Japonii (5,9%), natomiast importuje się maszyny (28,8%), produkty chemiczne (11,1%) z Niemiec (15,6%), USA (11,6%) i Wielkiej Brytanii (9,8%). Obroty w handlu z zagranicą w 1999 wyniosły – eksport: 28 mld USD, import: 26 mld USD.

kraj jest podzielony na 9 prowincji, od północy: